Nieuws & blog

De arbeidsrechtelijke aspecten van het coronavirus

We kunnen wel stellen dat de hele wereld inmiddels in rep en roer is van het coronavirus. Inmiddels stijgt het aantal in Nederland besmette gevallen gestaag en merken we dat werkgevers maatregelen nemen om besmetting tegen te gaan. Maar wat moet je als werkgever doen en wat mag van werknemers worden verwacht? In dit blog beantwoord ik de meest gestelde vragen.


Wat te doen met een medewerker die terug keert uit een risicogebied?

Een werkgever is verplicht te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek voor zijn werknemers. Van werkgevers kan daarom worden verwacht dat zij de nodige maatregelen nemen om besmetting te voorkomen. Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) adviseert om mensen die terugkeren uit het risicogebied én die verkoudheidsklachten of koorts hebben, thuis te laten blijven. ArboNed gaat in haar advies aan werkgevers nog wat verder en adviseert om medewerkers die terugkeren uit het risicogebied, indien mogelijk, thuis te laten werken, ook indien zij (nog) geen klachten hebben.


Mag een werknemer thuis blijven omdat hij bang is voor besmetting en hoe zit het dan met het loon?

Indien een werknemer besmet is met het coronavirus, dient hij zich ziek te melden. In dat geval gelden de "standaard" regels en procedures in geval van ziekte (waaronder het recht op doorbetaling van loon). Op dit gebied gelden voor het coronavirus geen andere regels dan bij een ander ziektegeval. Ook indien de werknemer vanwege mogelijke besmetting in quarantaine moet verblijven (bijvoorbeeld omdat zijn huisgenoot het virus heeft), heeft hij recht op loondoorbetaling. De werkgever kan de werknemer niet verplichten vakantiedagen op te nemen voor deze afwezigheid.


Maar wat als de werknemer niet besmet is of in quarantaine moet verblijven, maar niet naar werk wil komen omdat hij bang is voor besmetting? Indien er geen enkele aanleiding is om bang te zijn voor besmetting, geldt het niet komen opdagen als werkweigering. In dat geval mag je als werkgever, na een waarschuwing dat dit zal gebeuren, de loondoorbetaling stopzetten. Dit is anders indien er op de werkvloer gegronde vrees is voor besmetting, bijvoorbeeld wanneer een collega recent in een risicogebied is geweest. In dat geval moet in overleg met de werkgever worden gekeken naar een passende oplossing, zoals thuiswerken.


LET OP! In sommige gevallen verliest de werknemer zijn recht op loondoorbetaling tijdens ziekte. Bijvoorbeeld wanneer hij ondanks negatief reisadvies en waarschuwing van de werkgever is afgereisd naar een risicogebied.

Wat mag van werkgevers worden verwacht, en wat van werknemers?

Van een werkgever kan dus worden verwacht dat hij maatregelen neemt om besmetting tegen te gaan. Denk hierbij aan hygiëneregels zoals 'groeten zonder aanraken' en frequenter schoonmaken van de werkplekken.


Van werknemers wordt op hun beurt verwacht dat zij redelijke instructies opvolgen over de wijze waarop de werkzaamheden moeten worden verricht en over de goede orde binnen het bedrijf opvolgen. In het kader daarvan mag een werkgever van een werknemer verwachten dat hij bepaalde hygiënemaatregelen binnen de onderneming naleeft. Indien thuiswerken gebruikelijk is, mag een werkgever in sommige omstandigheden een werknemer opdragen om een bepaalde periode thuis te werken.


Wat als een werknemer wil afreizen naar een risicogebied?

In beginsel geldt het recht op loondoorbetaling tijdens ziekte. Dit kan anders zijn indien een werknemer, ondanks een negatief reisadvies én instructies van de werkgever om niet naar het risicogebied te reizen, toch naar het risicogebied reist. Indien de werknemer vervolgens besmet is met het coronavirus, verliest hij mogelijk zijn recht op loondoorbetaling, omdat de arbeidsongeschiktheid dan mogelijk door opzet is ontstaan.


TIP! Doet deze situatie zich voor? Wijs de werknemer dan altijd schriftelijk op de risico's van zijn reis (zowel voor wat betreft zijn gezondheid als voor wat betreft de gevolgen voor zijn loon in geval van ziekte) en raad hem daarbij af naar het gebied af te reizen.

De school/crèche van de kinderen sluit plots, maar ik moet werken...?

Het kan voorkomen dat de school of de crèche van de kinderen plots sluit en dat ouders daardoor opvang moeten regelen. De werknemer heeft voor deze afwezigheid mogelijk recht op calamiteitenverlof. De werkgever betaalt tijdens dit verlof het loon van de werknemer door. Dit verlof duurt zo kort mogelijk, uiterlijk totdat de werknemer opvang heeft geregeld. Indien de werknemer langer verlof nodig heeft, kan hij in overleg met de werkgever vakantiedagen of onbetaald verlof opnemen. Indien de werkzaamheden het toelaten, kunnen ook in dit geval afspraken worden gemaakt over thuiswerken.


Werktijdverkorting

Uitbraak van het coronavirus kan grote financiële gevolgen hebben voor bedrijven. Bijvoorbeeld doordat bepaalde beurzen worden afgelast, als gevolg waarvan voor standbouwers ineens een hoop werk weg valt. Het UWV kent voor deze gevallen de regeling van werktijdverkorting. Bedrijven kunnen een beroep doen op werktijdverkorting, indien er tijdelijk onvoldoende werk is en dit het directe gevolg is van het coronavirus. Vereist is dan dat er minstens 20% minder werk is. In dat geval kan een werkgever een tijdelijke WW-uitkering aanvragen bij het UWV voor zijn werknemers. De werknemers blijven dan in dienst, maar ontvangen over de niet-gewerkte uren een WW-uitkering. Inmiddels zijn er ruim 121 aanvragen toegewezen, voor in totaal ruim 1356 werknemers. Een aantal dagen geleden waren dit nog "slechts" 60 aanvragen, voor in totaal 715 werknemers.


"Normaal zijn er gemiddeld 150 aanvragen per jaar voor werktijdverkorting. Nu zijn er in enkele dagen al ruim 500 gedaan, waarvan er 121 zijn toegewezen en nog 327 in de wachtrij staan" - minister Koolmees van Sociale Zaken.

Heb je een vraag over de gevolgen van het coronavirus in jouw werkomgeving? Bel mij dan op 040-2089240 of mail mij via: info@mrcuijten.nl.

1,056 keer bekeken